Open brief
Aan de Consumentenbond
Postbus 1000
2500 BA Den Haag
Mevrouw, mijnheer,
Nu de Kerstdagen voorbij zijn en de kunstkerstboom is opgevouwen, willen we reageren op de artikels in het decembernummer 1997 over PVC in speelgoed en kunstkerstbomen.
Als werknemers in de PVC industrie zijn we wel degelijk betrokken partij, daardoor zijn we goed op de hoogte van de beschuldigingen die door de milieubeweging tegen die kunststof werden geuit. Van de Consumentenbond hadden we echter wel verwacht dat de informatie een stuk objectiever zou zijn...
Neem nu kerstbomen. Volgens de Consumentenbond zouden onderdelen in polyethyleen minder schadelijk dan die uit PVC. Een onderzoek van gasleidingen, uitgevoerd door het Centrum voor Milieukunde Leiden (CML) komt echter tot de omgekeerde conclusie [17] (zie de gegevens uit deze studie).
Ook voor verpakkingen komen verschillende onderzoeken tot andere conclusies: PVC is niet schadelijker voor het milieu dan eender welke andere kunststof of "natuurlijke" stof, voorzover karton of glas "natuurlijk" kunnen worden genoemd... [15] (gegevens) en [16] (gegevens).
Verschillende bezwaren worden tegen kunstbomen geuit, de echte bomen werden echter op een aantal punten niet onderzocht, hoe kan de Consumentenbond dan besluiten dat de echte bomen beter zijn voor het milieu?
Als we de punten uit het onderzoek van de Consumentenbond op een rijtje zetten dan vinden we volgende zaken die voor gegronde kritiek vatbaar zijn:
Consumentenbond:
Het bezwaar van kunstbomen zit vooral in zware metalen die in de lucht komen als men ze verbrand... ...Een kunstboom die tien jaar meegaat, is gemiddeld per jaar verantwoordelijk voor 0,12 kg (2,5%) van de 4,8 kg gevaarlijk afval die na verbranding ontstaat.Antwoord:
Wanneer kunstbomen of wat dan ook verbrand worden in een moderne verbrandingsoven, dan is de hoeveelheid zware metalen die in de lucht komt te verwaarlozen. De hoeveelheid afval die bij verbranden van PVC in de vliegas terechtkomt bestaat uit ca. 0,12 kg zout, bij ons weten géén gevaarlijk afval en in het slechtste geval uit 0,005 kg lood. Dat is slechts maximaal 0,1% van het gevaarlijk afval, dat bovendien netjes afgedekt, géén water-, bodem- of luchtverontreiniging geeft. Vraag blijft hoeveel zware metalen zoals lood men terugvindt in de asse (en de lucht!) bij het verbranden van een natuurlijke boom?
Consumentenbond:
Kunstbomen produceren veel meer kooldioxyde (het "broeikasgas") dan echte.Antwoord:
Inzoverre dat een milieuprobleem is, is dat inderdaad waar.
Vreemd genoeg wordt er door de Consumentenbond niet op gewezen dat
"milieuvriendelijke" kunststof alternatieven zoals polyethyleen
tweemaal
zoveel petroleum benodigen en dus tweemaal zoveel kooldioxyde
geven bij
verbranding...
Consumentenbond:
Uit een brandende kunstboom komen verder nog giftige stoffen vrij en stoffen die bijdragen aan verzuring en smogvorming; uit een echte boom zijn die bijdragen nihil.Antwoord:
Hier zitten we even paf. Eerstens blijkt uit het onderzoek dat kunststof bomen uit zichzelf niet branden, zodat de kans op meebranden in een echte brand ongeveer één op tienduizend is (5 weken per jaar met een kans van 1:1000 voor een accidentele brand). De bijbehorende luchtvervuiling moet dan ook à rato van deze kans worden berekend. Tweedens blijkt dat het verbranden van hout in Nederland één van de grotere bronnen van dioxinen (12 g I-TEQ per jaar, 24 keer hoger dan de hele chloorchemie samen), PAK's (polycyclische aromatische koolwaterstoffen 70 ton per jaar!) en koolmonoxyde te zijn. Het verbranden van nat, vers hout zoals dennebomen maakt dat alleen maar erger! Volgens het landelijk RIVM/TNO dioxine-onderzoek ([3]) geeft een accidentele brand van PVC 4 ng I-TEQ dioxinen/kg. Het verbranden van schoon, droog hout in een open haard geeft 13-28,5 ng/kg... Wij zouden dan ook graag een analyse zien van de rook die bij het verbranden van dennebomen wordt uitgestoten...
Wij vinden het behoorlijk ernstig dat de Consumentenbond in haar beoordeling geen rekening heeft gehouden met het brandrisico van echte bomen. In de USA wordt gerekend op 300 doden per jaar door brandende kerstbomen, in verhouding zou dat in Nederland 30 doden per jaar zijn. Of is de veiligheid van de consument geen punt?
Consumentenbond:
Voor het produceren van een kunstboom is ongeveer evenveel water en vijfmaal zoveel energie nodig als voor het kweken van een echte boom.Antwoord:
Dat betekent dus dat bij een levensduur van 10 jaar, de kunstboom tien maal minder water en twee maal minder energie (en dus kooldioxyde? Zie broeikaseffect) gebruikt. Waarom ontbreekt dat in de beoordeling?
Consumentenbond:
Voor echte bomen worden onkruidbestrijdingsmiddelen, insectenbestrijdingsmiddelen, ontsmettingsmiddelen en kunstmest gebruikt.Antwoord:
Deze middelen zijn stuk voor stuk aantoonbaar in grond- en rivierwater, deze vervuiling is reëel. De vervuiling door een bedrijf dat honderdduizenden tonnen PVC maakt, is naar water verwaarloosbaar en naar lucht nog nauwelijks meetbaar en lager dan wat één vrachtwagen de lucht injaagt aan kankerverwekkend roet... Wat geeft dan het hoogste milieurisico per boom?
Consumentenbond:
Het transport van kerstbomen is eveneens milieubelastend, maar ook dit legt per boom weinig gewicht in de schaal. Bovendien komen kunstbomen van nog verder weg.Antwoord:
De vervuiling door het vrachtverkeer wordt hier zwaar onderschat.
Indien we het vervoer op 10 ton bomen per vrachtwagen stellen, dan
geeft 100 km per vrachtwagen evenveel luchtvervuiling als de
productie
én het verbranden (in een moderne verbrandingsoven...) van 10 ton
kunststof kerstbomen [R1]! Met een gemiddelde
van 300
km per jaar voor echte kerstbomen, speelt het vervoer wel degelijk
een
hoofdrol!
Het vervoer per schip daarentegen geeft dank zij een veel betere
vracht/krachtverhouding ongeveer 30 keer minder vervuiling per km
[R2], wat zelfs bij 20.000 km afstand slechts
tweemaal
zoveel luchtvervuiling geeft als het vrachtvervoer over 300 km...
Maar
de kunstkerstboom gaat wel 10 jaar mee! Het vervoer per
vrachtwagen
binnen Nederland wordt voor beide boomsoorten gelijk geacht...
Consumsumentenbond:
In vier bomen komt meer dan 400 keer zoveel cadmium voor als toegestaan.Antwoord:
Uit de gegevens van de invoerder blijkt dat het slechts om een onderdeel gaat, 2,5% van het gewicht, bestaande uit gerecycleerd PVC, waarin 40 (géén 400!) keer te hoge gehaltes werden gevonden. Op de gehele boom verrekend is dat net gelijk aan de norm... Bovendien gaat het blijkbaar nog om stammen uit een oude voorraad, die door de betrokken firma gratis wordt geruild voor een nieuwe.
Besluit: Dat een kunstkerstboom slechter voor het milieu zou zijn dan een echte is op zijn minst twijfelachtig te noemen...
Algemene opmerkingen:
Sinds jaar en dag trekt de Consumentenbond samen met de
milieubeweging ten strijde tegen het "milieugevaarlijke" PVC. Dat
dit
niet gestoeld is op ernstig wetenschappelijk onderzoek. Een
dergelijk
onderzoek is er in Nederland wel geweest: De hele chloorketen werd
op
vraag van de overheid door TNO en CML onder de loupe genomen [31]. Met 0,2% van alle goederen
die in
Nederland worden geproduceerd, scoort PVC véél beter op
vrijwel alle milieurelevante onderdelen dan het gemiddelde van de
in
Nederland geproduceerde goederen.
Voor de cijfers, zie het onderzoek naar de Chloorketen in Nederland.
Het enige onderdeel waarop PVC niet véél beter scoort dan gemiddeld, is de hoeveelheid vast afval. Ook daar wordt naar verbetering gezocht, o.m. door meer recyclage en door het hergebruik, na zuivering, van het zout dat ontstaat in afvalverbrandingsovens.
Mevrouw, mijnheer, wij hopen dat de Consumentenbond in het nieuwe jaar zich wat minder door de milieubeweging op sleeptouw laat nemen en eindelijk eens een écht onderzoek naar PVC en alternatieven voor eender welke reële toepassing zal laten uitvoeren door een gerenomeerd instituut. Wij zijn ervan overtuigd dat PVC er zeker niet slecht zal uitkomen...
Hoogachtend,
Ferdinand Engelbeen
Voorzitter Chlorofielen
Berekeningen:
[R1] Bij een luchtemissie van 100 g roet per uur van een vrachtwagen en een luchtemissie van 100 g vinylchloride monomeer per ton PVC (de meest relevante emissie bij PVC-productie). Dieselroet is inzake kankerverwekkend vermogen tienmaal sterker dan VCM.
[R2] Vrachtwagen: 10 ton vracht, verbruik 30 kg/uur, 100 km/uur geeft een brandstofverbruik van 0,03 kg/ton.km. Zeeschip: 30.000 ton vracht, verbruik 1.000 kg/uur, 30 km/uur geeft een brandstofverbruik van 0,001 kg/ton.km.
U bent op nivo één van de Chlorofielen commentaar bladen.
Op het net: 20 februari 1998.
Laatste aanpassing: 2 februari 2006.
Finale aanpassing: 31 maart 2019.
'Home Page', het
'Kopblad'
van de Chlorofielen
De
Consumentenbond en PVC verpakkingen
Meer informatie over vergelijkende tests tussen verschillende materialen kunt U vinden op onze Levenscyclusanalyse van PVC en alternatieven pagina.
Welkom
pagina