KLACHT TEGEN ASICS VOOR DE RECHTBANK IN HAARLEM EN BEROEP VOOR
DE
RECHTBANK IN AMSTERDAM
Index: Klachten
Overzicht klachten tegen en van
Greenpeace en anderen
De web site en labels:
Na de veroordeling van Asics door de Nederlandse Reclame Code
Commissie
(zie: Klacht tegen Asics voor de
Nederlandse Reclame Code Commissie [RCC]), werd de web site
van Asics
in twee stappen aangepast:
Eerst werd de zinsnede:
"ASICS heeft niet alleen
aandacht
voor de sporter, maar ook voor het milieu. Wij zijn het enige
sportmerk
dat het schadelijke PVC niet meer in zijn producten verwerkt."
veranderd in:
"ASICS gebruikt geen PVC in haar producten."
Later verdween ook die zinsnede van hun web site.
Wat overbleef was het "PVC-free" logo op hun web site en op de
labels
van de door hen verkochte goederen. Omdat ook het label expliciet
was
veroordeeld door de RCC, en Asics weigerde om deze te verwijderen,
werd
een procedure in kortgeding gestart tegen Asics voor de rechtbank in
Haarlem. Juist vóór de finale dag van het kortgeding (7
oktober 2003) sprong Greenpeace op de kar van Asics. Op 16 oktober
besliste de rechtbank als volgt:
Het oordeel
(in het kort)
Volgens de rechtbank is het logo "PVC-free" een neutrale, feitelijke
aankondiging, die niet suggereert dat PVC slecht is voor het milieu,
noch schadelijk. Verder mogen zij dat gebruiken om hun klanten te
informeren dat hun producten PVC-vrij zijn, omdat het ook de wens is
van
verscheidene overheden om het gebruik van PVC te reduceren. De
kwestie
of PVC schadelijk is of niet is dus niet aan de orde en daarom kan
het logo niet worden beschouwd als een misleidende reclame.
Commentaar:
Gebaseerd op deze beslissing, mag Asics het logo gebruiken, maar mag
op
geen enkele wijze aangeven dat PVC schadelijk is of slecht is voor
het
leefmilieu...
Verder, terwijl het moeilijk is om te bewijzen dat de simpele
aankondiging "PVC-vrij" een milieuclaim is, verbiedt de Europese
milieureclame expliciet het gebruik van woorden zoals "chloorvrij"
voor
het bleken van papier, gezien de milieulast van de papier fabricage
door
het gehele proces gebeurt, veel minder door de wijze waarop het
gebleekt
wordt (er is praktisch geen verschil tussen bleking met
chloordioxyde
-ECF- en peroxyde bleking -TCF-. Voor de beste kwaliteit papier
gebruikt
ECF zelfs minder hout).
De beslissing was deels gebaseerd op papieren die door Asics werden
aangeleverd van de Nederlandse overheid, het Europese Eco-label voor
schoenen en het Europese Groenboek over het gebruik van PVC.
De Nederlandse overheid heeft een policy (gehad) om de hoeveelheid
PVC
die in verbrandingsovens terecht komt te reduceren. Dat was deels
gebaseerd op de vorming van dioxinen (dat heeft niets te maken met
de
hoeveelheid PVC! Zie: Het ASME rapport
inzake verbrandingsovens), deels op basis van de hoeveelheid
afval
die wordt gegenereerd bij verbranding van PVC. Dat laatste is waar,
gezien bij de verbranding van PVC (en alle natuurlijke materialen)
zoutzuur (HCl) ontstaat, wat geneutraliseerd moet worden. Dat
neutraliseren vormt zout, maar dat is vervuild met zware metalen,
van
alles wat in de verbrandingsoven terecht komt. Tegenwoordig
gebruiken de
helft van de verbrandingsovens in Nederland procedures om de zware
metalen van het zout te scheiden, zodat het overblijvende
zout(oplossing) kan worden geloosd op brak of zout water, of het
zout
wordt hergebruikt bv. om soda te maken. Dus is de policy van de
Nederlandse overheid om PVC in verpakking te reduceren compleet
verouderd. In ieder geval had dat niets met schoenen of
sportgoederen te
maken.
Ook het Groenboek van de Europese Commissie heeft niets te maken met
een policy, maar is enkel een basis om te kijken of een specifieke
policy voor of tegen PVC nodig is. Er is tot op heden geen enkele
beslissing tegen PVC op Europees niveau genomen. De enige
uitzondering
is over het gebruik van bepaalde ftalaten in (PVC) speelgoed, maar
PVC
speelgoed met eender welke alternatieve weekmaker mag worden
gebruikt.
Op het Groenboek hebben overigens ruim 30.000 werknemers uit de
PVC-industrie gereageerd, tegenover enkele honderden
Greenpeace-aanhangers...
Ten slotte, het EC ecolabel voor schoenen is een vrijwillige
overeenkomst, géén policy van de EC, tussen de producenten
van schoenen (zoals Asics), NGO's, het EC milieu directoraat, en
consumenten organisaties. Het ecolabel stelt dat geen PVC mag worden
gebruikt, behalve wanneer het bestaat uit recyclaat (zonder
ftalaten).
De PVC-industrie was niet vertegenwoordigd en heeft geprotesteerd
tegen
de discriminatie van PVC, die niet gebaseerd is op enige
wetenschappelijke studie. Dit kan worden geclassificeerd als "self
fulfilling prophecies"!
Asics-vrij?
Het volgende logo geeft geen oordeel over hun milieuvriendelijkheid.
Het is enkel een feitelijke opmerking dat we nooit enig Asics
produkt
zullen kopen, zolang zij hun produkten adverteren met het PVC-free
logo...
Het beroep voor de rechtbank in Amsterdam
Op 7 mei werden de mondelinge pleidooien voor het beroep behandeld
door
de rechtbank in Amsterdam.
Onze advocate gaf een grondige uiteenzetting, waarin werd bewezen
dat
het "PVC-free" logo wel degelijk bedoeld is als milieuclaim,
trouwens
waarom zou Greenpeace zich anders aan de zijde van Asics scharen? De
vermelding "PVC-free", zeker als dat gebeurt onder vorm van een
eigen
ontworpen "milieu"-logo, is bedoeld als milieuclaim en suggereert
voor
de doorsnee-consument dat PVC zonder meer te mijden is als
milieu-onvriendelijk en dat Asics milieuvriendelijke(r) materialen
in
haar schoenen gebruikt. Dat noch Asics, noch Greenpeace enig bewijs
kunnen voorleggen dat de "PVC-vrije" alternatieven beter voor het
milieu
zijn, is ondertussen wel duidelijk. Dus misleidt Asics de
milieubewuste
consument door niet te vermelden welke materialen zij wél in hun
producten verwerken, noch te vermelden dat de milieu-impact van die
producten feitelijk hoger is dan van PVC.
Het verhaal van Asics was zuiver juridisch en was voornamelijk
bedoeld
om aan te tonen dat de Chlorofielen, als vereniging naar Belgisch
recht,
geen recht heeft om in Nederland te pleiten, noch dat ze de
werknemers
in de Nederlandse PVC-industrie verdedigt. Dit is je reinste onzin,
aangezien op zijn minst één lid van de Chlorofielen
(ikzelf) al 34 jaar in Nederland werk, waarvan een groot deel in de
chloor/PVC industrie. Bovendien is het zo dat door de
internationalisering van de markt, er net zo goed PVC vanuit
België naar Nederland gaat en vv., zowel als Asics haar producten
(met dezelfde labels!), in de Benelux en heel Europa verkoopt.
Volgens Asics is het label ook niet bedoeld als milieuclaim, maar is
het een feitelijke mededeling. Dat dit volledig weersproken wordt
door
de voorgeschiedenis, en de aanwezigheid (én het pleidooi!) van
Greenpeace, daar gingen zij uiteraard aan voorbij. Op hun Europese
web
site staat trouwens nog steeds dezelfde tekst (in het Engels) als
wat
oorspronkelijk op de Nederlandse web site te vinden was. Verder
eiste
Asics een voorafbetaling door de Chlorofielen (!) voor de eventuele
omzetting van verpakkingen e.d. Net alsof het onze schuld is dat zij
valse milieulabels maken... Dat is waarschijnlijk bedoeld als
intimidatie, aangezien zij weten dat we dat geld toch niet
hebben.
Overigens was de advocaat van Asics danig op zijn teentjes getrapt
door
het bovenstaande "Asics-free" logo, net zo goed als wij ons
behoorlijk
beledigd voelen door hun "PVC-free" logo...
Het verhaal van Greenpeace was zeer merkwaardig te noemen. Om te
beginnen is het nogal bevreemdend dat zij een commerciële firma
steunen, die beweert dat ze geen milieuclaim bedoelen met hun
PVC-free
logo. Verder kwam ook Greenpeace met geen enkel bewijs aandragen dat
de
PVC-alternatieven beter voor het milieu zijn. Wél beroept zij
zich op de vrijheid van meningsuiting, om PVC-vrij te vermelden op
eender welk product, zodat mensen die absoluut géén PVC
wensen te kopen dat ook kunnen zien. Diezelfde informatie is echter
even
duidelijk door te vermelden welke materialen zij wél gebruiken,
dus het argument dat het niet mogen vermelden dat iets PVC-vrij is,
een
beknotting is van de vrijheid van meningsuiting, houdt geen steek.
Een
écht milieubewuste consument wil weten wat er wél in zit,
niet wat er níet in zit! Zie de pleitnota
van
Greenpeace in deze zaak en onze kommentaar daarop.
Greenpeace hield het vooral bij het feit dat PVC een controversieel
product is, waarover nog steeds een maatschappelijk debat wordt
gevoerd,
en dus mag/moet iedereen kunnen vermelden dat hun product PVC-vrij
is.
Dat Greenpeace zelf de voornaamste oorzaak is van de hele hetze,
werd
niet vermeld. Dat het wetenschappelijk debat al lang voorbij is, en
al
lang bewezen is dat de alternatieven voor PVC níet beter voor het
milieu zijn, daar gingen zij uiteraard aan voorbij.
Greenpeace had, speciaal voor de gelegenheid, een aantal pagina's
uit
hun tijdschrift gewijd aan PVC-vrije alternatieven (zie voor
commentaar: Greenpeace magazine
en "PVC-vrij").
Dat ze daarop beweren dat die PVC-vrije alternatieven beter voor het
milieu zijn, is uiteraard voor hun rekening. Dat ze daarbij volledig
achterhaalde argumenten gebruiken, is dat ook. Zo bv. het
dioxine-verhaal. Tijdens de productie van PVC ontstaan inderdaad
dioxinen. Dat daarvan nagenoeg niets in het milieu terecht komt,
wordt
uiteraard verzwegen. De huidige dioxine-emissies van een VCM/PVC
bedrijf,
waar 500.000.000 kg PVC wordt geproduceerd (goed voor de aanmaak van
5
miljard bloedzakjes!) is nagenoeg onmeetbaar en hoogstwaarschijnlijk
lager dan wat één Greenpeace schip emitteert (zie: dioxine-emissies van zeeschepen)!
Uit
het hele verhaal bleek zeer duidelijk dat het er voor Greenpeace
niet op aan komt dat een product milieuvriendelijk is of niet, het
enige
dat telt is dat er géén PVC in zit. Want dat bevat
chloor, en dat is door de duivel uitgevonden. De rechtbank in
Hamburg
heeft blijkbaar dan toch gelijk als we mogen zeggen dat Greenpeace
een
secte is (dat was overigens geen uitspraak van ons!), maar met
milieuverdediging heeft dit nog maar weinig te maken.
Naar ons gevoel werd het Greenpeace alternatieven verhaal
voornamelijk
geproduceerd om de rechtbank te intimideren: Als de zaak tegen Asics
door ons wordt gewonnen, dan volgen er vele dergelijke processen, is
de
ondertoon, dus wordt de rechtbank nog maar eens overstelpt. Dat we
daarvoor niet eens het geld hebben is uiteraard niet vermeld. Als
Asics
echter veroordeeld wordt, dan is dat een precedent en zal dat als
voorbeeld dienen voor anderen en vlug navolging kennen, zonder dat
daarvoor een rechtszaak nodig is.
Dat de alternatieven voor PVC minstens tweemaal zoveel emissies
geven
dan PVC kan worden afgeleid van het overzicht van emissies van
kankerverwekkende stoffen op de web site "Recht om weten" van de milieuverenigingen in
Nederland. Zij hebben de emissiegegevens van vele bedrijven in de
regio
Rijnmond, IJmond en Nijmegen in kaart gebracht. De contouren voor
extra
kankerrisico van vele bedrijven in het Rotterdamse industriegebied
bv.
geven aan dat het extra risico op kanker voor iemand die vlakbij
woont,
slechts 0.0014% is op een mensenleven. Het normale kankerrisico voor
een
mens is ongeveer 40%. Van het genoemde risico nemen de
raffinaderijen
zowat 60% voor hun rekening, gevolgd door het enige staalbedrijf
(20%).
De Akzo Nobel / Shin Etsu (chloor/VCM/PVC) bedrijven slechts enkele
percenten. Dus alle producten die op 100% petroleum zijn gebaseerd
veroorzaken minstens tweemaal zoveel emissies van kankerverwekkende
stoffen per kg als wat PVC tijdens productie emitteert, gezien PVC
slechts voor 47% uit petroleum bestanddelen bestaat, en voor 53% uit
chloor (wat uit zeer overvloedig aanwezig zout met aardgas als
energiebron wordt gewonnen)... Ook het verbranden van afval
(inclusief
PVC) geeft geen emissies van betekenis meer (zie de emissies van AVR
op
de grafieken). Zie verder ook de "Recht om
weten" web site voor de overige emissies
naar lucht, water en bodem.
De uitspraak in beroep
De rechtbank van Amsterdam heeft uitspraak gedaan in het beroep van
de
Chlorofielen tegen Asics. Het beroep werd verworpen, met als
voornaamste motivatie dat de zinsnede (of logo) PVC-vrij door de
doorsnee consument niet gezien wordt als een milieuclaim! Hierbij de
letterlijke motivering van de rechtbank:
"4.9.
Chlorofielen
neemt tot uitgangspunt van haar betoog dat met het logo
van Asics bij het gemiddelde publiek de indruk zal worden gewekt
dat
PVC een milieuonvriendelijker en schadelijker materiaal is dan
beschikbare alternatieve materialen en schadelijker is dan de
materialen die Asics nu in haar producten verwerkt ter
vervanging van
PVC. Het hof deelt dit uitgangspunt echter niet, omdat het in
het logo
onvoldoende grond ziet voor het oordeel dat bij het in
aanmerking
komende publiek (de gemiddelde, normaal geïnformeerde en
oplettende, koper van sportschoenen) de door Chlorofielen
beschreven
indruk zal worden gewekt. Zoals bij andere uitingen met
betrekking tot
de samenstelling van een product (bijvoorbeeld de mededeling bij
voedingsmiddelen dat geen gebruik is gemaakt van chemische
bestrijdingsmiddelen of van genetisch gemodificeerde gewassen),
zal
hier naar het voorlopig oordeel van het hof bij het gemiddelde
publiek
hooguit de gedachte ontstaan dat gebruik van de desbetreffende
grondstof omstreden is en dat de producent om die reden ervoor
heeft
gekozen die grondstof niet te gebruiken. In de onderhavige zaak
is
voldoende aannemelijk geworden dat het de maatschappelijke
realiteit is
dat het gebruik van PVC als grondstof in elk geval omstreden is.
De
vraag of dat terecht is, behoeft voor de beslissing in dit
geding niet
te worden beantwoord. Nu vast staat dat de sportschoenen van
Asics geen
PVC bevatten, kan het logo derhalve niet als misleidend worden
aangemerkt. Het is hierbij zonder belang met welk motief
(ideologisch
dan wel zuiver commercieel) Asics haar sportschoenen aanbiedt
met het
label "PVC free". Dat PVC vervangende materialen evenzeer
schadelijk
zijn of kunnen zijn, zoals Chlorofielen stellen, is tegen de
achtergrond van het voorgaande eveneens zonder belang. In de
loop van
het geding heeft Chlorofielen nog aandacht besteed aan de groene
kleur
van het logo, maar bij pleidooi heeft zij naar voren gebracht
dat het
niet gaat om de kleur, zodat hierop verder niet meer behoeft te
worden
ingegaan."
Commentaar:
Het is dus voldoende dat Greenpeace (of anderen) een hetze starten
tegen een of ander materiaal (of bedrijf), zodat iedereen er kan en
mag
op inhakken. Als dit over mensen zou gaan, dan zou men dat "laster
en
eerroof" noemen, materialen mag men dus zonder enige vorm van bewijs
afbreken... Wij zijn zeer ontgoocheld... Wel blijft het punt
overeind
dat Asics niet (meer) mag beweren dat haar producten PVC-vrij zijn
omwille van milieuredenen...
U bent op niveau 2 van de Chlorofielen pagina's.
Op het net: 26 oktober 2003.
Laatste aanpassing: 17 juni 2004.
Finale aanpassing: 31 maart 2019.
Welkom
pagina
Home Page van
de Chlorofielen
Greenpeace en
anderen over chloor
Klacht tegen Asics voor de Nederlandse
Reclame Code Commissie.
Pleitnota
van Greenpeace in de zaak
Chlorofielen vs. Asics.
